المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٢ - آراء در اسم غير منصرف بعداز اضافه و گرفتن ال
و مانند: آيه شريفه (١٨٧) از سوره (بقره):
و انتم عاكفون فى المساجد يعنى و شما در مساجد اعتكاف و عبادت مىكنيد.
شاهد در « المساجد » است كه الف و لام تعريف گرفته لذا در حال جرّى كسره پذيرفته است.
و نيز مانند كالاعمى و الاصم.
شاهد در ايندو كلمه آنستكه الف و لام ايندو موصوله بوده لذا جرّ هردو به كسره است.
و همچنين مانند آنچه در كلام ابن ميّاده آمده:
|
رأيت الوليد بن اليزيذ مباركا |
شديدا بأعبآء الخلافة كاهله |
يعنى وليد پسر يزيد را با بركت ديدم در حاليكه براى بدوش كشيدن بار خلافت بين شانههايش مستحكم و بااراده بود.
شاهد در « اليزيذ » است كه الف و لام زائده قبول كرده لذا جرّش به كسره است.
آراء در اسم غير منصرف بعداز اضافه و گرفتن ال
شارح گويد:
از ظاهر عبارت مصنّف اينطور استفاده مىشود كه اسم غير منصرف پس از اضافه و گرفتن ال صرفا جرّش بكسره شده امّا به غير منصرف بودنش باقيست يعنى تنوين نمىگيرد اعمّ از آنكه بواسطه اضافه و گرفتن ال علّت عدم انصراف از آن زائل شده يا باقى باشد چنانچه شارح تسهيل در اين كتاب بآن تصريح نموده است.
ولى سيرافى نحوى و مبرّد اديب و جماعتى از نحاة گفتهاند:
اسم پس از گرفتن ال و اضافه شدن بطور مطلق منصرف مىشود چه